راهنمای جامع شناخت و تحلیل نمادهای هیدرولیکی در نقشهها
حتماً با نقشههای هیدرولیکی متنوع که گاه ساده و گاه پیچیده هستند مواجه شدهاید و شاید حتی دچار سردرگمی شده باشید! اما جای نگرانی نیست. شناخت نمادهای هیدرولیک قطعاً میتواند تا حدودی پیچیدگی این نقشهها را برای شما ساده کرده و به شما قدرت تحلیل ببخشد. در این قسمت از سری مقالات آموزشی هیدروآزما، با این نمادها بیشتر آشنا خواهید شد.
پمپها و موتورها
پمپها و موتورهای هیدرولیک توسط یک دایره نمایش داده میشوند که شفت قدرت ورودی یا خروجی در کنار دایره به صورت دو خط موازی کشیده میشود. مثلثهای داخل این دایرهها بیانگر جهت جریان هستند؛ به طوری که مثلث در پمپ به سمت خارج و در موتور به سمت داخل قرار دارد.

شیرهای کنترل جهت
لازم به ذکر است شیرهای کنترل جهت توسط تعدادی مربع به هم متصل نشان داده میشوند. تعداد مربعها نشاندهنده تعداد مواضع سوئیچی شیر است.
-
فلشهای داخل مربعها جهت جریان را نشان میدهند.
-
خطوط عمودی، افقی و مورب نشاندهنده نحوه اتصال پورتهای شیر در موقعیتهای مختلف سوئیچی هستند.
-
هنگام نامگذاری این شیرها، ابتدا تعداد پورتها و سپس تعداد مواضع سوئیچی بیان میشود.
مواضع سوئیچی شیرهای کنترل جهت توسط انواع روشهای تحریک قابل تغییر است و نماد شیر با روش تحریک کامل میشود. در صورتی که از نماد استانداردی برای تحریک استفاده نشود، لازم است روش تحریک توسط یک ستاره مشخص شده و اطلاعات لازم در بخش توضیحات ارائه گردد.


مواضع سوئیچی شیرهای کنترل جهت، توسط انواع روش تحریک قابل تغییر میباشد. نماد شیر به همراه روش تحریک آن کامل میشود.

چند مثال از شیرهای کنترل جهت
همچنین شیرهای کنترل جهت بر اساس تعداد پورت و موقعیت، در انواع گوناگون طراحی میشوند که خواندن نقشههای آنها با بررسی مسیر فلشها امکانپذیر است.


شیرهای کنترل فشار
شیرهای فشار توسط یک مربع به همراه یک فلش که جهت جریان را مشخص میکند، نشان داده میشوند. پورتهای شیر توسط علامتهای زیر مشخص میشوند:
-
P: پورت فشار
-
T: پورت مخزن
-
A یا B: پورتهای کاری
موقعیت فلشها داخل مربع نشاندهنده این موضوع است که شیر به صورت نرمال باز یا بسته است. تمایز دیگر شیرهای فشار در قابل تنظیم یا ثابت بودن آنهاست که در حالت قابل تنظیم، با یک خط مورب مشخص میشود.


شیرهای کنترل فشار به دو دسته تقسیم میشوند:
-
شیرهای فشارشکن (Relief Valve): در موضع نرمال بسته بوده و فشار پیلوت از ورودی گرفته میشود.
-
شیرهای رگولاتور فشار (Regulator): در حالت نرمال باز بوده و فشار پیلوت از خروجی گرفته میشود.

شیرهای کنترل جریان
در مبحث شیرهای کنترل جریان، یک تفاوت اصلی وجود دارد:
-
اریفیس: شیرهایی که تحت تأثیر تغییرات ویسکوزیته نیستند.
-
گلویی: شیرهایی که تغییرات ویسکوزیته بر عملکرد آنها تأثیر میگذارد.


شیرهای یکطرفه
نماد شیرهای یکطرفه به صورت یک گوی بر روی نشیمنگاه آببندی جریان است. محل قرارگیری این گوی به صورت یک زاویه باز میباشد و نوک زاویه باز، جهت بسته بودن جریان را نشان میدهد.
-
شیرهای یکطرفه با عملکرد پیلوتی: به صورت یک شیر یکطرفه داخل یک مربع نشان داده میشوند و پیلوت کنترل شیر با خطچین در زیر این مربع کشیده میشود.
-
شیرهای قطع و وصل: به صورت دو مثلث روبهروی هم رسم میشوند و معمولاً جهت تخلیه مخزن روغن یا تخلیه فشار آکومولاتور مورد استفاده قرار میگیرند.

سیلندرهای هیدرولیکی
سیلندرها در دو دسته یککاره و دوکاره طبقهبندی میشوند:
-
سیلندرهای یککاره: فقط دارای یک پورت هستند؛ یعنی فقط سطح تمامقطر آنها تحت فشار هیدرولیک قرار میگیرد و تحت تأثیر نیروهای خارجی مانند وزن یا فنر بازمیگردند.

- سیلندرهای دوکاره: دارای دو پورت ورود و خروج روغن هستند که از این طریق روغن به جلو و پشت پیستون منتقل شده و سیلندر حرکت میکند. در سیلندر دوکاره یکطرفه، میلپیستون فقط در یک سمت قرار دارد، اما در نوع دوطرفه، در دو طرف سیلندر میلپیستون وجود دارد.

- سیلندر دیفرانسیلی: سطح پیستون دو برابر سطح حلقوی جلوی پیستون است. نماد این سیلندر با اضافه کردن دو خط موازی جلوی میلپیستون از دیگر سیلندرها متمایز میگردد.

سنسورها، ابزار دقیق و آمادهسازی روغن
-
سنسورها و ابزار دقیق: وسایل اندازهگیری دما، فشار، دبی و غیره در مدار هیدرولیک با نمادهای اختصاصی خود نشان داده میشوند.

-
انتقال انرژی و آمادهسازی روغن: نمادهای استاندارد برای نمایش ادوات فیلتراسیون، خنککنندهها و مسیرهای انتقال انرژی در مدار به کار گرفته میشوند.

جدول مشخصات فنی نمادها و نقشهخوانی
برای بررسی دقیق استانداردهای نقشهکشی، مشخصات آن به شرح زیر دستهبندی شده است:
| ویژگی و پارامتر | مقدار / مشخصات فنی |
| حوزه تخصصی | نقشهخوانی، علائم و نمادهای استاندارد مدار هیدرولیک |
| استاندارد مرجع | ISO / CETOP در طراحی مدار و المانهای هیدرولیکی |
| تجهیزات کلیدی | پمپ، موتور، شیرآلات کنترل، سیلندر و تجهیزات ابزار دقیق |
| وضعیت استاندارد | مرجع فنی و مهندسی سیستمهای صنعتی |
| لیست قیمت / استعلام | استعلام قیمت و خدمات مهندسی: 66154024-021 |
| لینک دانلود کاتالوگ | کاتالوگ استاندارد علائم و نمادهای هیدرولیک |
خدمات مهندسی و صنعتی هیدروآزما در حوزه طراحی مدار و نقشهخوانی
برای راهاندازی و بهرهبرداری بهینه از سیستمها بر اساس استانداردهای نقشهخوانی، شرکت هیدروآزما خدمات تخصصی زیر را ارائه میدهد:
-
تامین و واردات انواع تجهیزات، قطعات و پمپ هیدرولیک منطبق با استانداردهای نقشه.
-
اجرای تستهای عملکردی شامل تست هیدرولیک، تست پمپ هیدرولیک و تست شیر هیدرولیک با دستگاه تست هیدرولیک پیشرفته.
-
خدمات تخصصی تعمیر پمپ هیدرولیک، تعمیر تجهیزات هیدرولیک و اورهال هیدرولیک بر اساس نقشههای فنی.
-
طراحی مدار هیدرولیک صنعتی و طراحی پاور پک هیدرولیک (یونیت هیدرولیک) همراه با ارائه نقشههای دقیق و نمادهای استاندارد.
-
ارائه خدمات مشاوره هیدرولیک و برگزاری دورههای تخصصی آموزش هیدرولیک صنعتی و دوره آموزش هیدرولیک.
-
تامین انواع شیر پروپرشنال و المانهای کنترلی در راستای ارتقای سطح خدمات هیدرولیک صنعتی.
سوالات متداول
۱. جهت مثلثها در نماد پمپ و هیدروموتور چه مفهومی دارد؟
مثلثهای داخل دایره جهت جریان را نشان میدهند؛ در پمپ مثلث به سمت خارج و در هیدروموتور به سمت داخل قرار دارد.
۲. تعداد مربعها در شیرهای کنترل جهت چه چیزی را مشخص میکند؟
تعداد مربعها نشاندهنده تعداد مواضع سوئیچی شیر است و خطوط داخل آنها نحوه اتصال پورتها را مشخص میکند.
۳. تفاوت اصلی شیرهای فشارشکن و رگولاتور فشار در چیست؟
شیرهای فشارشکن در حالت نرمال بسته بوده و فشار پیلوت را از ورودی میگیرند، اما رگولاتورها در حالت نرمال باز بوده و فشار پیلوت را از خروجی تأمین میکنند.
۴. چگونه میتوان برای استعلام قیمت و دریافت خدمات مهندسی مدار اقدام کرد؟
برای دریافت مشاوره تخصصی، استعلام قیمت تجهیزات و ثبت سفارش میتوانید با شماره تلفن 66154024-021 تماس حاصل فرمایید.
همین حالا برای مشاوره رایگان و استعلام قیمت قطعات با ما تماس بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید